Accueil > Français > E reo tō ’u > TE HEIVA 2016 (Hiro’a n° 106 - Juillet 2016)

TE HEIVA 2016 (Hiro’a n° 106 - Juillet 2016)


Texte : Matani a KAINUKU Pērretiteni o te Heiva 2016, aidé pour la traduction par
Denise Raapoto.

I teie Heiva 2016, et 20 pupu ‘ori ‘e e piti
‘ahuru ma hō’ē pupu hīmene tē pa’i’uma
mai i To’ata : tāpa’o fa’a’ite teie ē, tē
oraora noa ra te Heiva, ‘oia ho’i te ‘ōro’a
tahito roa a’e i te ao nei. Aua’e maoti te
itoito, te ‘ana’anatae o te mau ra’atira
pupu ‘ori ‘e te pupu hīmene, ‘oia ato’a te
mau tā’atira’a.

I te pae o te ‘ori, e ti’a roa ia tātou ia parau ē, ‘ua
tae ‘oia i te tahi faito teitei mau, ‘inaha te ‘itehia
nei tōna parau i roto i te mau fenua o te Moana
Patitifa ‘e i te ara. Rave rahi ha’api’ira’a ‘ori tei
ha’amauhia i te fenua nei ‘e i te mau motu ato’a
nō Porinetia farāni nei ; ‘ua rau ato’a te tata’ura’a
‘ori i fa’atupuhia mai te Hura Tapairu i te ‘āva’e nō
Tītema, i te ‘āva’e ‘Eperēra te harura’a ‘au’a o te
‘ori o te ao nei. I te ‘āva’e tiunu te Heiva o te mau
fare ha’api’ira’a ‘ori. Nā teie mau fa’anahora’a i
pa’epa’e maita’i i te ‘Ori.

Teie te tahi rāve’a e turu pāpū nei i te fa’arava’ira’a
faufa’a, te orara’a totiare, te fa’afaura’a i te reo, te
ta’ere, te mau peu tumu o tō tātou Fenua.
‘Ua fa’aoti te feiā ‘ori ‘e te feiā hīmene, e pa’uma
i ni’a i te tahua ‘o To’ata nō te parau i tō rātou
parau, fa’ateni i tō rātou fenua e aore ia i tō rātou
‘aito. ‘Ia ha’amaururuhia rātou ‘e tō rātou mau
ra’atira, te mau tā’atira’a nō te hōro’a i tō rātou
taime, ‘e te moni tā rātou iho e ha’amāu’a nei nō
te ta’ahi i ni’a i teie tahua pahoehoe ‘o To’ata.
E mea fa’ahina’arohia tā tātou Heiva e te mau
nūna’a nō rāpae.

‘Ua ti’a rahi mai te mau mata’eina’a ‘e te mau
motu i teie matahiti. ‘O rātou i tā rātou orara’a i
tō rātou parau hō’ē ā ato’a teie mau pupu i Tahiti
nei. Mea ‘imi rātou pā’ato’a i te mau rāve’a ato’a
nō te ‘āfa’i i tā rātou mau ‘ori ‘e tā rātou mau
hīmene i To’ata. Te pupu i tāna fa’anahora’a.

E ‘ohipa teie nā tātou pā’ato’a e pārahi nei i ni’a i
te tua o teie Fenua : te ‘utuāfare, te mau hoa, te
mau ‘oire....

‘A tū, ‘a tīfai ana’e i te vauvau nō tā tātou huā’ai.
Tē fāna’o nei tātou i te mau ‘ori ‘e te mau hīmene
nehenehe i te Heiva i te mau matahiti ato’a maoti
te tūtavara’a a te mau pupu ato’a (hō’ē hora nō
te ‘ori) ‘e ‘āfa hora nō te hīmene )’e tō rātou mau
turu. Mea fa’ahiahia mau ā. ‘Ua pūpū rātou ia
rātou ‘ia ora te Heiva.

Tē te’ote’o nei au i te reira.
Tē tīa’i nei mātou i te mau pupu ato’a o tei mā’iti
i tē pa’i’uma mai i ni’a i teie tahua tu’iro’o ‘o To’ata
nō te fa’ahanahana i tō tātou Fenua. E fāna’o mai
te ‘oire pū ‘o Pape’ete ‘e tō Porinetia tā’ato’a i te
mau pehe ‘e te mau hīmene navenave nā reira

Tē tīa’i nei mātou i te mau pupu ato’a o tei mā’iti
i tē pa’i’uma mai i ni’a i teie tahua tu’iro’o ‘o To’ata
nō te fa’ahanahana i tō tātou Fenua. E fāna’o mai
te ‘oire pū ‘o Pape’ete ‘e tō Porinetia tā’ato’a i te
mau pehe ‘e te mau hīmene navenave nā reira
ato’a i te nehenehe o te mau ‘aparima.
‘Ua ho’i mai te mau pupu rarahi mea ‘oa’oa ‘ia
fa’aturahia tō rātou itoito, te taime o tā rātou e
hōro’a’ nei ‘ia ora te Heiva.

I tō’u mana’o, te fā mātāmua a te hō’ē pupu, te
ta’ahira’a i ni’a i te tahua nō To’atā nō te fa’a’ite
i tōna parau. Ia parauhia ‘ua mara’a te faito o te
tahi pupu e te ta’ata, o te hi’o nei īa nā rāpae. Teie
rā, i tāna iho hi’ora’a, ‘ia vai noa ‘oia i tōna huru
mau. ‘Ua tano teie mana’o tōna. ‘Ia rohi ‘oia ia au
i tōna ihota’ata, nā te reira e fa’a’ite mai i tōna
huru, nā teie mea e patu i tōna ‘ā’ai.

‘Ia māta’ita’ihia, ‘ia fa’aro’ohia’ia ‘e ‘ia auhia te
pupu tāta’itahi, e ti’a ai !

‘Ua riro te Heiva ‘ei ‘ōro’a nō te Nihinihi o te ‘ori,
o te hīmene, o te ‘upa’upa o te fa’ati’ahia mai te
hō’ē fa’ati’ara’a ‘ā’ai. E hi’opo’a maita’i te tōmite
i te ‘ā’ai e fa’ati’ahia i te ta’ata māta’ita’i, te reira
pupu i tāna fa’aiti’ara’a, te reira i tāna. O te ta’ata
mata’i ato’a tē toro mai i tōna tari’a nō te fa’aro’o i
te mau ‘ā’amu e fa’ati’ahia ma te ‘ori ‘e ‘aore ia ma
te hīmene.

Tē ha’amaururu nei au i TE FARE TAUHITI NUI o tei
tu’u i te mau rāve’a ha’apurorora’a i te mau hurira’a
parau o te mau hīmene i ni’a i te paruai ia ta’a
i te huira’atira’a i te aura’a o te paripari fenua, o
te fa’ateni i te tahi ‘aito, ‘aore ra te ‘ā’ai. ‘Āre’a i te
mau pupu ‘ori e tātara mai rātou i tā rātou tumu
parau i mua i tō tātou mau mata ma te pehe, te
hīmene ‘e te ‘ori.

E rave mai te Tōmite i te mau mea i tāpa’ohia, o
tei mā’itihia e te mau ra’atira pupu.
‘Ia nui te aroha !

TEIE TE MAU TPA’O E HI’OPO’AHIA :

• te tumu parau
• te huru o te hīmene ‘e aore ia o te ‘ori
• te ‘āpe’era’a a te mau rohipehe ‘e te feiā hīmene
• te hi’ora’a ‘āmui i te tā’ato’ara’a o te pupu

‘Ua ha’amata mātou i te 16 nō Tiunu. Tē fa’atae atu nei mātou
i te tāpa’o aroha ‘e te fa’atura i te tā’ato’ara’a o te mau pupu o
tei fa’aō i roto i teie Heiva 2016 nō te Fenua ‘e nō tā tātou iho
ā rā mau tama, te huā’ai nō ananahi.

Mea pāpū maita’i iā’u ‘e te mau mero o te Tōmite : e
ti’amāra’a tō te pupu nō te mā’iūti i te rāve’a nō te tātara i
tāna tumu parau. Vaiiho tātou i teie mau parau au ‘ore i te
hiti. ‘Ua tū mana’o o te fa’aterehau o te Ta’ere ‘e tô mātou.
Tā mātou e hi’opo’a : te tū’ati’ati maita’ira’a te tumu parau ‘e
te ‘ori, ‘e aore ia te hīmene te mau fa’anahora’a.

- TE HEIVA 2016 (Hiro’a n° 106 - Juillet 2016) (à télécharger)